Najwyższe szczyty Pienin - który wybrać na wycieczkę?

Najwyższy szczyt Pienin wcale nie jest tym, który większość osób rozpoznaje na zdjęciach. W tym zestawieniu pokazuję najważniejsze pienińskie wierzchołki, ich wysokości, charakter tras oraz podpowiadam, który z nich wybrać na pierwszy wyjazd, rodzinny spacer albo dłuższą górską wędrówkę.

Najwyższy nie zawsze znaczy najbardziej znany

Pieniny dzielą się na trzy główne części: Pieniny Spiskie, Pieniny Właściwe i Małe Pieniny. To ważne rozróżnienie, bo popularne Trzy Korony i Sokolica leżą w części środkowej, natomiast najwyższa Wysoka znajduje się w Małych Pieninach. Najbardziej efektowny szczyt nie musi więc być najwyższy, a wysokość nie zawsze przekłada się na najlepszy widok.

Wysokość Wysokiej może zaskakiwać, bo wielu turystów za najwyższy szczyt uważa Trzy Korony. To właśnie one są jednak najwyższym i najbardziej charakterystycznym masywem Pienin Właściwych. Jeśli zależy mi na symbolicznym „zdobyciu Pienin”, wybieram Trzy Korony. Jeśli chcę przejść dłuższy, bardziej otwarty grzbiet, kieruję się na Wysoką.

Wysoka i wierchy Małych Pienin dla miłośników szerokich panoram

Wysoka, nazywana także Wysokimi Skałkami, jest najwyższym punktem całego pasma. Jej wierzchołek znajduje się w rezerwacie, a końcowy odcinek prowadzi po skalistym terenie z zabezpieczeniami. Nie jest to wspinaczka, ale przy deszczu i oblodzeniu trzeba zachować ostrożność, bo śliskie wapienne skały szybko zmieniają łatwy szlak w wymagające podejście.

Najpopularniejsze dojście przez Wąwóz Homole

Najczęściej wybierany wariant prowadzi z Jaworek przez Wąwóz Homole. Zielony szlak przechodzi między wapiennymi ścianami, a później wyprowadza na Polanę pod Wysoką. Stamtąd można kontynuować podejście na szczyt albo wydłużyć wycieczkę o przejście grzbietem Małych Pienin.

Sam Wąwóz Homole jest atrakcją niezależnie od zdobywania szczytu. Trasa jest krótka i ciekawa także dla rodzin, ale po wyjściu z wąwozu robi się bardziej górsko. Na Wysoką warto przeznaczyć co najmniej pół dnia, szczególnie jeśli planuję powrót przez Durbaszkę lub Wysoki Wierch.

Wysoki Wierch i Durbaszka

Wysoki Wierch ma około 898 m n.p.m. i nie imponuje skalną turnią. Jego siła tkwi w położeniu na otwartym grzbiecie. Przy dobrej widoczności widać stąd Tatry, Trzy Korony, Beskid Sądecki oraz łagodne grzbiety Małych Pienin. To jeden z tych szczytów, które fotografuje się łatwo, bo panorama zaczyna się niemal od ścieżki.

Durbaszka, położona nieco wyżej, leży przy popularnym schronisku. Wędrówka w jej rejonie jest dobrym wyborem dla osób, które wolą łąki, przestrzeń i spokojniejszy rytm marszu niż kolejki przy najbardziej znanych punktach widokowych. Trzeba jednak pamiętać, że otwarty grzbiet oznacza większą ekspozycję na wiatr i słońce.

Trzy Korony i Sokolica pokazują najbardziej widowiskową stronę pasma

Trzy Korony są wizytówką Pienin. Masyw składa się z kilku wapiennych turni, a najwyższa z nich, Okrąglica, ma 982 m n.p.m. Na jej szczycie znajduje się platforma widokowa, z której przy dobrej pogodzie można zobaczyć przełom Dunajca, Tatry, Gorce, Beskid Sądecki i Pieniny Spiskie.

Najbardziej klasyczne dojście prowadzi z Krościenka albo Sromowiec Niżnych. Ciekawy wariant biegnie przez Wąwóz Szopczański i Przełęcz Szopka, skąd podejście na masyw staje się krótkie, ale wyraźnie bardziej strome. W sezonie letnim trzeba liczyć się z tłumem, zwłaszcza w środku dnia i przy bezchmurnej pogodzie.

Sokolica jest niższa, lecz pod względem położenia trudno ją pomylić z innym szczytem. Skalisty wierzchołek wyrasta nad Dunajcem, a charakterystyczna sosna stała się jednym z symboli regionu. Zwykle dociera się tutaj ze Szczawnicy, często z przeprawą przez Dunajec, albo dłuższą trasą przez Sokole Perci i okolice Trzech Koron.

Na odcinkach prowadzących na Sokolicę występują strome podejścia, skały i metalowe zabezpieczenia. Nie jest to dobry cel dla osoby, która chce przejść całkowicie płaską, rekreacyjną trasę. Widok wynagradza wysiłek, ale nie warto oceniać trudności wyłącznie po wysokości szczytu.

Mniej oczywiste szczyty Pienin, które naprawdę warto znać

Najpopularniejsze nazwy nie wyczerpują listy ciekawych pienińskich wierzchołków. W Pieninach znajdziemy wiele wierchów, grzbietów i skalnych kulminacji, które nie mają tak rozpoznawalnej nazwy, ale oferują spokojniejsze przejście i bardzo dobre panoramy.

Czertezik na trasie Sokolej Perci

Czertezik ma około 772 m n.p.m. i leży w Pieninkach, między Sokolicą a dalszymi fragmentami grzbietu. Nie jest zwykle celem samodzielnej wycieczki, lecz ważnym punktem dłuższej trasy. Z jego okolic dobrze widać zakola Dunajca i skaliste partie Pienin Właściwych.

Żar w Pieninach Spiskich

Żar, wysoki na 883 m n.p.m., jest najwyższym wzniesieniem Pienin Spiskich. Ta część pasma ma łagodniejszy charakter niż okolice Trzech Koron, dlatego sprawdza się u osób, które wolą mniej zatłoczone ścieżki. Dużym atutem są widoki na Jezioro Czorsztyńskie, zamki w Niedzicy i Czorsztynie oraz grzbiety Tatr.

Przeczytaj również: Gościna na Wierchu: Twój przewodnik po góralskich smakach i atrakcjach

Wierchliczka i grzbiet graniczny

Wierchliczka należy do najwyższych kulminacji Małych Pienin i leży na długim, widokowym grzbiecie w pobliżu Wysokiej. W tej części pasma szlak prowadzi często przez polany, więc panorama zmienia się niemal z każdym zakrętem. To dobry kierunek dla osób, które chcą przejść więcej niż jeden szczyt podczas jednej wyprawy.

Wierchy Małych Pienin są mniej „pocztówkowe” niż Sokolica, ale właśnie dlatego bardzo je cenię. Dają poczucie przestrzeni, pozwalają iść własnym tempem i nie wymagają ciągłego omijania grup stojących przy jednym punkcie widokowym.

Jak zaplanować wejście na pieniński szczyt

Przed wyjściem wybieram nie tylko nazwę celu, ale też punkt startowy, długość trasy i wariant zejścia. Pieniny są niewysokie, jednak mają sporo stromych podejść, skał i odsłoniętych fragmentów. Krótka trasa w kilometrach nie zawsze oznacza łatwy spacer.

• Na pierwszy wyjazd wybierz Trzy Korony z dobrze zaplanowanym podejściem albo krótszy wariant na Sokolicę.
• Na spokojniejszą panoramę wybierz Wysoki Wierch, Durbaszkę lub fragment grzbietu Małych Pienin.
• Na najwyższy punkt pasma zaplanuj Wysoką przez Wąwóz Homole.
• Na dłuższą wyprawę połącz kilka celów, na przykład Wysoką, Durbaszkę i Wysoki Wierch.
• Na rodzinny spacer wybierz sam Wąwóz Homole albo łagodniejsze odcinki w pobliżu pienińskich polan.

W plecaku powinny znaleźć się buty z przyczepną podeszwą, woda, lekka kurtka przeciwdeszczowa i naładowany telefon. Przy dłuższym przejściu przez graniczny grzbiet przydaje się także papierowa mapa, bo zasięg nie wszędzie jest równie dobry. W rejonie Pienińskiego Parku Narodowego trzymam się oznakowanych szlaków i przed wyjściem sprawdzam aktualny komunikat dotyczący warunków.

Na Trzech Koronach i Sokolicy mogą obowiązywać sezonowe zasady wejścia na punkty widokowe, w tym opłaty lub ograniczenia związane z kolejką. Nie zakładam też, że przeprawa przez Dunajec będzie działała o każdej porze roku. Plan awaryjny z innym zejściem często oszczędza więcej czasu niż próba realizowania trasy za wszelką cenę.

Który pieniński wierzchołek wybrać na konkretną wycieczkę

Jeżeli zależy mi na najbardziej charakterystycznym widoku, wybieram Trzy Korony. Jeśli chcę zobaczyć Dunajec z bliska i zrobić krótszą, intensywną trasę, lepsza będzie Sokolica. Wysoka wygrywa wtedy, gdy najważniejsze jest zdobycie najwyższego punktu Pienin, a Wysoki Wierch i Durbaszka sprawdzają się przy spokojnym marszu po otwartym grzbiecie.

Osoby wypoczywające w Polańczyku powinny traktować Pieniny jako osobny etap podróży, a nie szybką atrakcję po drodze. Przy takim planie rozsądniej zarezerwować nocleg bliżej Szczawnicy, Jaworek albo Czorsztyna i dopiero wtedy wybrać szlak dopasowany do pogody. Najlepsza pienińska wycieczka to nie ta z największą liczbą zdobytych szczytów, lecz ta, po której zostaje ochota na kolejny grzbiet.