Planując wejście na najwyższy szczyt Beskidu Niskiego, łatwo trafić na dwie poprawne odpowiedzi. Wyjaśniam, skąd wynika różnica między słowackim Busovem a polską Lackową, a także podpowiadam, którą trasę wybrać, ile czasu zarezerwować i na jakie trudności przygotować się po drodze.
Najważniejsze fakty o najwyższym wierchu Beskidu Niskiego
- Busov ma 1002 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem całego pasma.
- Lackowa mierzy 997 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem polskiej części Beskidu Niskiego.
- Lackowa należy do Korony Gór Polski, dlatego cieszy się dużą popularnością.
- Najkrótsze popularne wejście prowadzi z Izb i zajmuje około 1 godziny 40 minut do 2 godzin w jedną stronę.
- Najbardziej wymagający fragment podejścia na Lackową nazywa się Ścianą Płaczu.
Najwyższy szczyt Beskidu Niskiego nie leży w Polsce
Jeżeli traktujemy Beskid Niski jako całe pasmo rozciągające się po obu stronach granicy, pierwszeństwo należy do Busova o wysokości 1002 m n.p.m. Szczyt znajduje się na Słowacji, niedaleko granicy z Polską, i tylko o 5 metrów przewyższa Lackową.
W polskiej turystyce górskiej częściej mówi się jednak o Lackowej. To właśnie ona jest najwyższym wzniesieniem polskiej części Beskidu Niskiego, a przez jej wierzchołek przebiega granica polsko-słowacka. Według Klubu Zdobywców Korony Gór Polski Lackowa należy do oficjalnej listy 28 szczytów tego projektu.
| Szczyt | Wysokość | Położenie | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| Busov | 1002 m n.p.m. | Słowacja | Najwyższy szczyt całego Beskidu Niskiego |
| Lackowa | 997 m n.p.m. | Granica Polski i Słowacji | Najwyższy szczyt polskiej części pasma i punkt Korony Gór Polski |
To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne. Osoba zdobywająca polskie szczyty Korony Gór Polski wybiera Lackową, natomiast turysta zainteresowany najwyższym punktem całego pasma powinien uwzględnić również słowacki Busov.
Dlaczego Lackowa przyciąga bardziej niż sugeruje jej wysokość
Lackowa nie jest górą z rozległą panoramą ani wysoką wieżą widokową. Jej wierzchołek znajduje się w lesie, na niewielkiej polanie, więc po dotarciu na miejsce nie należy oczekiwać widoków podobnych do tych z połonin czy tatrzańskich grani.
Mimo to właśnie ona stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych celów w regionie. Decydują o tym Korona Gór Polski, graniczne położenie i strome podejście, które potrafi zaskoczyć nawet osoby mające doświadczenie w Beskidach. Moim zdaniem Lackowa jest ciekawsza jako górska przygoda niż jako sam punkt widokowy.
Największą sławę zdobył odcinek nazywany Ścianą Płaczu. Nazwa nie jest przesadą marketingową. Na krótkim fragmencie szlak mocno nabiera wysokości, a po deszczu pojawiają się śliskie korzenie, błoto i problemy z utrzymaniem przyczepności.
Właśnie dlatego nie patrzę na Lackową wyłącznie przez pryzmat liczby 997 metrów. Trudność wynika tu z nachylenia, podłoża i warunków, a nie z dużej wysokości bezwzględnej. W słoneczny, suchy dzień wejście będzie wymagające, ale stosunkowo proste. Po opadach ta sama trasa może wymagać znacznie większej ostrożności.
Najlepsze trasy na Lackową
Najkrótsze wejście z Izb
Najpopularniejszy wariant rozpoczyna się w Izbach, w rejonie Końskiej Doliny. Dojście na szczyt zajmuje zwykle około 1 godziny 40 minut do 2 godzin, zależnie od tempa, przerw i stanu nawierzchni. Cała wycieczka tam i z powrotem może zamknąć się w około 3,5-4 godzinach.
Początkowy odcinek jest spokojniejszy i prowadzi drogą w stronę Przełęczy Beskid. Później zaczyna się czerwony szlak graniczny, a wraz z nim najbardziej strome podejście. To wariant dla osób, które chcą szybko zdobyć szczyt, ale nie powinny traktować go jak łatwego spaceru.
Dłuższa pętla przez Bieliczną
Jeśli sam szczyt nie jest dla mnie jedynym celem, wybrałbym pętlę z Izb z powrotem przez Bieliczną. Trasa jest dłuższa, ale pozwala zobaczyć pozostałości dawnej łemkowskiej wsi, cerkiew i spokojną dolinę. To znacznie pełniejsze doświadczenie Beskidu Niskiego niż wejście na Lackową i szybki powrót tą samą drogą.
Ten wariant może być łagodniejszy na zejściu, choć po opadach miejscami bywa mokry. Trzeba też sprawdzić aktualny przebieg ścieżek i oznaczenia, ponieważ w Beskidzie Niskim niektóre odcinki są mniej oczywiste niż na popularnych trasach tatrzańskich.
Przeczytaj również: Kasprowy Wierch dla narciarzy: Ceny, trasy, dojazd czy warto?
Wariant z Ropek lub Wysowej-Zdroju
Na Lackową można dojść również z Ropek i Wysowej-Zdroju. Są to dłuższe warianty, dobre dla osób, które chcą połączyć zdobycie szczytu z całodzienną wędrówką po przygranicznych wierchach. Przejście z Ropek przez Lackową do Wysowej zajmuje orientacyjnie około 5 godzin, bez dłuższych postojów.
Wysowa-Zdrój jest przy tym wygodnym punktem wypadowym. Po górskiej wycieczce można odpocząć w Parku Zdrojowym, skorzystać z pijalni wód mineralnych albo zaplanować kolejny spacer w kierunku Góry Jawor. Dla osób wypoczywających w Polańczyku oznacza to raczej osobny, całodniowy wyjazd niż spontaniczne przedpołudniowe wyjście.
Jak przygotować się do wejścia
Na Lackową nie potrzeba specjalistycznego sprzętu, ale podstawowe przygotowanie robi dużą różnicę. Najważniejsze są buty z wyraźnym bieżnikiem, kijki trekkingowe i kurtka przeciwdeszczowa. Na stromym fragmencie kijki pomagają przy podejściu, a podczas zejścia odciążają kolana.
- zabierz co najmniej 1-1,5 litra wody na osobę, zwłaszcza latem,
- sprawdź prognozę i komunikaty przed wyjściem,
- pobierz mapę offline, bo zasięg w lesie może być nierówny,
- po deszczu załóż obuwie, którego nie szkoda ubrudzić,
- zimą rozważ raczki, a przy oblodzeniu także kijki z talerzykami.
Nie polecałbym tej trasy osobie całkowicie początkującej w górach, jeśli pada deszcz albo temperatura spada w okolice zera. W suchych warunkach wejście jest dostępne dla sprawnego turysty, lecz dzieci i psy wymagają szczególnej uwagi na stromym odcinku. Zimą czas przejścia może wyraźnie się wydłużyć, a oznaczenia bywają trudniejsze do zauważenia.
Przed wyjściem warto też ustalić wariant powrotu. Najczęstszy błąd polega na skupieniu się wyłącznie na zdobyciu wierzchołka i pominięciu faktu, że zejście po błocie może być bardziej męczące niż samo podejście.
Busov czy Lackowa, który szczyt wybrać
Wybór zależy od celu wycieczki. Jeżeli zależy Ci na polskiej trasie, Koronie Gór Polski i łatwiejszej organizacji dojazdu, wybierz Lackową. Jeżeli chcesz zdobyć najwyższy punkt całego pasma, kierunek prowadzi na słowacki Busov.
| Kryterium | Lackowa | Busov |
|---|---|---|
| Wysokość | 997 m n.p.m. | 1002 m n.p.m. |
| Strona granicy | Polska i Słowacja | Słowacja |
| Korona Gór Polski | Tak | Nie |
| Największa atrakcja | Ściana Płaczu i historia regionu | Zdobycie najwyższego punktu całego pasma |
W przypadku Busova trzeba dokładniej zaplanować słowacki wariant, sprawdzić aktualne oznakowanie i mieć przy sobie dokument tożsamości. Nie traktowałbym tej wyprawy jako automatycznego przedłużenia polskiej trasy, ponieważ przebieg szlaków, dojście i warunki po drugiej stronie granicy mogą wyglądać inaczej.
Lackowa najlepiej smakuje jako część większej wyprawy
Najkrótsze wejście pozwala zdobyć szczyt w kilka godzin, ale pełniejszy obraz Beskidu Niskiego pojawia się dopiero wtedy, gdy połączy się je z dolinami, cerkwiami i śladami dawnych wsi łemkowskich. Dlatego na jednodniowy plan wybrałbym pętlę przez Bieliczną albo dłuższy wariant z Wysowej-Zdroju.
Najprostsza odpowiedź brzmi więc tak: Busov jest najwyższym szczytem całego Beskidu Niskiego, a Lackowa najwyższym szczytem jego polskiej części. Dla większości osób odwiedzających polskie Beskidy to właśnie Lackowa będzie właściwym celem, ale jej strome podejście warto potraktować z respektem i zaplanować wyjście zgodnie z pogodą.
