Planując wyjście na najwyższy szczyt Beskidu Małego, łatwo założyć, że czeka nas krótka i zupełnie nie wymagająca wycieczka. Czupel rzeczywiście nie jest górą trudną technicznie, ale warto wiedzieć, który szlak wybrać, gdzie liczyć na widoki i dlaczego sam wierzchołek może nieco zaskoczyć.
Najważniejsze fakty przed wejściem na najwyższy szczyt Beskidu Małego
- Wysokość około 930 m n.p.m. sprawia, że jest to najwyższy punkt Beskidu Małego.
- Szczyt należy do Korony Gór Polski.
- Najłatwiejszy wariant prowadzi z Przełęczy Przegibek przez Magurkę Wilkowicką.
- Wejście z Przegibku zajmuje przeciętnie około 1 godziny i 45 minut w jedną stronę.
- Sam wierzchołek jest częściowo zalesiony, dlatego najlepsze panoramy pojawiają się po drodze.
Gdzie leży ten szczyt i co oznacza jego wysokość
Czupel znajduje się w zachodniej części Beskidu Małego, na obszarze pomiędzy dolinami Białej i Soły. Najczęściej podawana wysokość wynosi 930 m n.p.m., choć na starszych mapach i w regionalnych opracowaniach można spotkać wartości 933 albo 934 m n.p.m.
Ta różnica wynika z odmiennych pomiarów i sposobu zaokrąglania danych, a nie z pomyłki dotyczącej samej góry. W oficjalnym wykazie Korony Gór Polski przyjmuje się obecnie wysokość 930 m n.p.m. Dla turysty najważniejszy pozostaje fakt, że to najwyższy szczyt całego pasma.
Beskid Mały jest niższy i spokojniejszy niż Beskid Żywiecki czy Beskid Śląski, ale nie oznacza to, że brakuje mu charakteru. Zalesione grzbiety, doliny Jeziora Żywieckiego i widoki na okoliczne pasma tworzą trasę dobrą zarówno na pierwszą górską wycieczkę, jak i na zdobywanie Korony Gór Polski.
Dlaczego należy do Korony Gór Polski
Korona Gór Polski obejmuje najwyższe szczyty wszystkich pasm górskich w Polsce. W przypadku Beskidu Małego jest nim właśnie ten wierzchołek, mimo że różnica wysokości względem Łamanej Skały wynosi zaledwie około 1 metr.
To ciekawy przykład sytuacji, w której o przynależności do Korony decyduje nie efektowność góry, lecz precyzyjne porównanie wysokości. Łamana Skała, znana również jako Madohora, była dawniej uznawana za najwyższy punkt pasma. Późniejsze pomiary zmieniły tę klasyfikację.
Zdobycie szczytu jest więc ważne dla kolekcjonerów Korony Gór Polski, ale nie trzeba mieć odznaki ani ambitnego planu przejścia całego pasma. Ja polecam traktować tę wyprawę przede wszystkim jako krótką, dobrze dostępną wycieczkę z górskim celem, a nie wyłącznie jako odhaczanie kolejnego punktu na liście.
Który szlak wybrać na pierwsze wejście
Najczęściej wybierana trasa zaczyna się na Przełęczy Przegibek i prowadzi przez Magurkę Wilkowicką. Po drodze znajduje się schronisko PTTK, dlatego można zaplanować odpoczynek, posiłek albo wariantową pętlę. Podejście nie jest szczególnie strome, choć po deszczu leśne odcinki mogą być śliskie.
| Wariant | Orientacyjny czas w jedną stronę | Dla kogo |
|---|---|---|
| Przełęcz Przegibek przez Magurkę Wilkowicką | około 1 godz. 45 min | Najlepszy wybór na pierwszą wycieczkę |
| Międzybrodzie Bialskie | około 1 godz. 45 min do 2 godz. | Dla osób, które chcą połączyć góry z widokiem na dolinę Soły |
| Czernichów | około 2 godz. | Dla turystów szukających spokojnego, nieco dłuższego podejścia |
| Łodygowice | około 2,5 godz. | Dla osób planujących dłuższą trasę grzbietową |
Czasy są orientacyjne i zależą od wariantu, kondycji oraz warunków na szlaku. Na spokojny marsz z przerwami najlepiej zarezerwować 4-5 godzin na całą wycieczkę z Przełęczy Przegibek. Jeśli wybieram trasę z niżej położonej miejscowości, zakładam dłuższy dzień i nie planuję powrotu po zmroku.
Jak wygląda trasa przez Magurkę Wilkowicką
Początek z Przełęczy Przegibek prowadzi leśną drogą w stronę Magurki Wilkowickiej. To wygodny odcinek na rozgrzewkę, a po dotarciu do schroniska można zrobić przerwę bez konieczności schodzenia ze szlaku.
Dalsza część prowadzi grzbietem w kierunku najwyższego punktu pasma. Trasa jest czytelna, ale przy gorszej widoczności warto mieć w telefonie pobraną mapę offline. W lesie oznaczenia mogą wydawać się mniej oczywiste, szczególnie na skrzyżowaniach dróg gospodarczych.
Sam wierzchołek nie przypomina widokowej hali. Znajdują się tam ławki, tablica i miejsce na krótki odpoczynek, natomiast panorama jest ograniczona przez drzewa. Najładniejsze miejsca na zdjęcia znajdują się zwykle wcześniej, w rejonie Magurki i na odsłoniętych fragmentach grzbietu.
Na jakie widoki można liczyć po drodze
Największym atutem wycieczki nie jest szeroka panorama z samego szczytu, lecz zmienność krajobrazu. Przy dobrej pogodzie można zobaczyć między innymi Jezioro Żywieckie, dolinę Soły, Górę Żar oraz wyższe pasma Beskidów.
Magurka Wilkowicka jest pod tym względem ważniejszym punktem niż sam wierzchołek. Schronisko i okolice polany dają więcej przestrzeni, a widok łatwiej docenić podczas odpoczynku. Z mojego doświadczenia wynika, że osoby nastawione wyłącznie na spektakularną panoramę mogą poczuć niedosyt, ale turyści lubiący spokojne beskidzkie grzbiety zwykle oceniają tę trasę bardzo dobrze.
Jesienią warto wyjść wcześnie, ponieważ kolory lasu są wtedy najbardziej efektowne, a zimą przydają się raczki i kijki. Latem problemem bywa nie wysokość, lecz upał na dłuższych podejściach z dolin, dlatego lepiej rozpocząć marsz rano.
Jak przygotować się do wycieczki
Na wariant z Przełęczy Przegibek wystarczą dobre buty trekkingowe, zapas wody i odzież dopasowana do pogody. Nawet łatwy szlak może stać się wymagający po opadach, gdy korzenie i kamienie robią się śliskie.
- Sprawdź prognozę i czas zachodu słońca.
- Zabierz co najmniej 1-1,5 litra wody na osobę, szczególnie latem.
- Pobierz mapę offline, jeśli planujesz zejście innym szlakiem.
- Nie oceniaj trudności wyłącznie po wysokości góry, bo przewyższenie zależy od miejsca startu.
- Zostaw zapas czasu na odpoczynek przy schronisku i zdjęcia.
Na krótką trasę nie trzeba pakować pełnego wyposażenia ekspedycyjnego, ale kurtka przeciwdeszczowa i podstawowa apteczka zajmują niewiele miejsca, a potrafią uratować komfort wyjścia. Szczególnie przy zmiennej pogodzie nie wychodziłbym w bawełnianej bluzie i zwykłych miejskich butach.
Najlepszy plan na spokojne zdobycie beskidzkiego wierzchołka
Na pierwszy raz wybrałbym wejście z Przełęczy Przegibek przez Magurkę Wilkowicką. To wariant czytelny, umiarkowanie długi i dający możliwość odpoczynku po drodze, a przy tym pozwala zobaczyć więcej niż samo oznaczenie szczytu.
Jeśli zależy Ci na dłuższej wędrówce, dobrym pomysłem będzie start z Międzybrodzia Bialskiego albo Czernichowa. Trzeba tylko pamiętać, że największą nagrodą są tu spokojne beskidzkie krajobrazy i sam przebieg trasy, a nie rozległa panorama z punktu kulminacyjnego.
Ten szczyt dobrze sprawdza się jako jednodniowy cel dla początkujących, rodzin ze starszymi dziećmi i osób kompletujących Koronę Gór Polski. Przy rozsądnym tempie można przejść trasę bez pośpiechu, zatrzymać się przy schronisku i wrócić przed wieczorem.
